Διεθνής αγορά ενέργειας- Βάρος στην επέκταση των συνδέσεων και όχι στην κατασκευή νέων δικτύων

• Τα συμπεράσματα του World Energy Outlook 2014

• Deutsche Welle : Στα «αζήτητα» τα ορυκτά καύσιμα;

Πραγματοποιήθηκε, όπως κάθε χρόνο, στα κεντρικά γραφεία της ιταλικής εταιρείας υδρογονανθράκων ENI, η παρουσίαση του “World Energy Outlook”, της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (International Energy Agency). Από την παρουσίαση συγκρατούνται τα ακόλουθα:

1. Ο κ. Fatih Birol, Chief Economist Analyst της IEA, ανέφερε ότι καταγράφονται σημάδια κόπωσης στη διεθνή αγορά ενέργειας, καθώς ο αναβρασμός που επικρατεί στη Μέση Ανατολή και η αναζωπυρούμενη διαμάχη, όσον αφορά στην ασφάλεια προμήθειας της Ευρώπης με φυσικό αέριο, δημιουργούν ανησυχία για το μέλλον. Όσον αφορά στην ενεργειακή ζήτηση, ο οικονομικός αναλυτής της IEA παρατήρησε ότι, μέχρι στιγμής, η Κίνα είναι η κινητήριος δύναμη αυτής, ωστόσο, παρατηρούνται ήδη σημάδια επιβράδυνσης και θεωρεί ότι στο μέλλον θα είναι οι χώρες της Νοτιανατολικής Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής που θα υποκαταστήσουν την Κίνα. Ο κ. F. Birol επισήμανε, επίσης, ότι το σταθμισμένο μέσο ενεργειακό κόστος στην Ε.Ε. είναι σαφώς υψηλότερο από αυτό των ΗΠΑ και, σαφώς, και της Κίνας. Σύμφωνα, ωστόσο, με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού, οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν το εν λόγω κόστος στα ίδια επίπεδα, ενώ η Κίνα – με τη σταδιακή αντικατάσταση της χρήσης φθηνού κάρβουνου – θα καταλήξει το 2040 να έχει ξεπεράσει σε σταθμισμένο μέσο ενεργειακό κόστος τις ΗΠΑ. Επιπλέον, το 2040, οι βασικοί παραγωγοί υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) θα είναι οι χώρες της Μέσης Ανατολής, η Αυστραλία, οι ΗΠΑ, η Ανατολική Αφρική και η Ρωσία.

2. Ο κ. Claudio Descalzi, Διευθύνων Σύμβουλος της ENI, θεωρεί ότι η Ιταλία μπορεί να καταστεί διαμετακομιστικός κόμβος (hub) ενέργειας. Επίσης, εκτιμά ότι βασική τροχοπέδη για την ΕΕ είναι ο χαμηλός βαθμός διασύνδεσης των υπαρχόντων δικτύων, θεωρώντας ότι είναι πολύ σημαντικότερη η επέκταση των συνδέσεων, παρά η κατασκευή νέων δικτύων. Πάντως κ. C. Descalzi σημείωσε ότι το 30% των νέων κοιτασμάτων ευρίσκεται στην Αφρική, εκ των οποίων το 80% το ελέγχει η ENI και κατ’ επέκταση η Ιταλία. Ως εκ τούτου, η εταιρεία θα συνεχίσει και θα εντείνει τη δραστηριοποίησή της στην περιοχή, αλλά και σε άλλες χώρες που έχει παρουσία. Συμπερασματικά, ο  Διευθύνων Σύμβουλος της ENI, παρατήρησε ότι η παραγωγή κάρβουνου και πετρελαίου θα βαίνει συνεχώς μειούμενη, προς όφελος του φυσικού αερίου και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

3. Ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας κ. L. Pistelli, υπογράμμισε ότι ρόλος της πολιτικής είναι να προλαμβάνει τις κρίσεις, ενώ εκτίμησε ότι η περίοδος που διανύουμε είναι μεταβατική και έχει αναλογίες με τον τριακονταετή πόλεμο στην Ευρώπη, προβλέποντας αλλαγές, ιδίως στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Ως προς την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων,ο  κ. L. Pistelli, σημείωσε ότι μέριμνα θα πρέπει να λαμβάνεται και για τη διανομή επ’ ωφελεία των παραγωγών χωρών.

4. Η Ιταλίδα Υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης κα F. Guidi, ανέφερε, από πλευράς της, ότι υπάρχει υπερβολική εξάρτηση από λίγες πηγές προμήθειας ενέργειας. Τόνισε, επίσης, τη σημασία που αποδίδει η Ιταλία στην ενεργειακή ασφάλεια και τις στρατηγικές διασύνδεσης και με γνώμονα αυτά τα στοιχεία, η  Ιταλία πήρε την πρωτοβουλία πραγματοποίησης της πρώτης συνάντησης των Υπουργών Ενέργειας των χωρών G7 στη Ρώμη. Αναφέρθηκε επίσης και στον Αγωγό ΤΑΡ ως ενδεικτικό της έμπρακτης προσπάθειας της Ιταλίας για πολλαπλασιασμό και διαφοροποίηση προμηθειών και δικτύων.

Σχετικά με το έργο της ιταλικής Προεδρίας στο συγκεκριμένο τομέα, η κα F. Guidi υπογράμμισε την καθοριστική συμβολή της χώρας της στην προώθηση του «Πακέτου Κλίμα-Ενέργεια».Η  Ιταλίδα Υπουργός πρόσθεσε ότι, λόγω γεωγραφικής θέσης, Ιταλία και Ισπανία μπορούν να καταστούν ενεργειακός διαμετακομιστικός κόμβος (hub), ενώνοντας Νότο – Βορρά.

Η έμφαση της ιταλικής Κυβέρνησης στα ενεργειακά πλεονεκτήματα της Αφρικανικής Ηπείρου, έρχεται σε συνέχεια της εγκατάλειψης από τη Ρωσία του αγωγού φυσικού αερίου South Stream, αλλά και της επίσκεψης του Ιταλού Πρωθυπουργού στην Αλγερία, αν και η παρουσία Ιταλίας σε αυτή την περιοχή είναι σταθερή εδώ και χρόνια, καθιστώντας τη προνομιακό συνομιλητή. Άλλωστε και το πρόσφατο ενεργειακό συνέδριο για τα ευρωμεσογειακά δίκτυα φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, στη Ρώμη καταδεικνύει τη  σημασία που η Ιταλία  αποδίδει στην εν λόγω περιοχή.

Πηγή: Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων , Πρεσβεία Ελλάδος, Ρώμη

 

• Στα «αζήτητα» τα ορυκτά καύσιμα;

Τράπεζες και επενδυτές προβληματίζονται για τη σκοπιμότητα νέων επενδύσεων στα ορυκτά καύσιμα. Η αυστηρότερη περιβαλλοντική νομοθεσία λειτουργεί ως αντικίνητρο για τις «συμβατικές» μορφές ενέργειας.

Στη Μ.Βρετανία είχε προκαλέσει αίσθηση μία επιστολή του διοικητή της κεντρικής τράπεζας Μαρκ Κάρνεϊ προς την επιτροπή περιβάλλοντος του Κοινοβουλίου στα τέλη Οκτωβρίου. Στην επιστολή αυτή ο Κάρνεϊ αποκάλυπτε τον «προβληματισμό» του για το αν ο άνθρακας, το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και άλλα ορυκτά καύσιμα θα παραμείνουν και στο μέλλον αξιοποιήσιμες και οικονομικά αποδοτικές πηγές ενέργειας. Η καύση τους αυξάνει τις εκπομπές ρυπαντών που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και η υπόθεση εργασίας του βρετανού τραπεζίτη είναι προφανώς ότι, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή, η πολιτική ατζέντα δεν θα ευνοεί επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα.

«Υπό αυτό το πρίσμα θα συνεχίσουμε να εξετάζουμε το ζήτημα» γράφει ο Κάρνεϊ. Μία ομάδα εργασίας στην Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία ασχολείται με την αποτίμηση και εξάλειψη επενδυτικού ρίσκου στον χρηματοπιστωτικό τομέα, θα εξειδικεύσει τα επόμενα βήματα. Πάντως η Τζόαν Γουόλεϊ, μέλος στην επιτροπή Περιβάλλοντος του Κοινοβουλίου, προειδοποίησε πρόσφατα τους επενδυτές, μιλώντας στους Financial Times, ότι πρέπει να εξετάζουν πολύ προσεκτικά τις πιθανές επιπτώσεις που θα έχουν οι αλλαγές στην περιβαλλοντική νομοθεσία ως προς τις δυνατότητες αξιοποίησης των ορυκτών καυσίμων.

 
Αποχωρούν οι μεγάλοι επενδυτές

«Οι κεντρικές τράπεζες και οι μεγάλοι παίκτες αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι ένα μεγάλο μέρος των παγκοσμίων αποθεμάτων λιθάνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να παραμείνουν για πάντα αναξιοποίητα, εάν δεν βελτιωθεί η σχετική τεχνολογία» τονίζει η Γουόλεϊ. Η μη κυβερνητική οργάνωση Carbon Tracker, την οποία ίδρυσαν οικονομικοί αναλυτές στο Λονδίνο, υποστηρίζει ότι η προειδοποίηση από την Τράπεζα της Αγγλίας μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή νοοτροπίας και επενδυτικών αποφάσεων.

Φαίνεται μάλιστα ότι μερικοί από τους μεγάλους επενδυτές αρχίζουν ήδη να αποσύρουν το ενδιαφέρον τους από τα ορυκτά καύσιμα. «Η κλιματική αλλαγή βλάπτει σοβαρά την …περιουσία σας. Οι επενδυτές αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι τα χαρτοφυλάκιά τους κινδυνεύουν» προειδοποιεί ο Γκέοργκ Κελ, διευθυντής του UN Global Compact, ενός διεθνούς φόρουμ, στο οποίο συμμετέχουν τα Ηνωμένα Έθνη και μεγάλες επιχειρήσεις, με στόχο την καταπολέμηση των κοινωνικών και οικολογικών επιπτώσεων της παγκοσμιοποίησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο γερμανικός ενεργειακός κολοσσός Eon, ο οποίος έκανε στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

 
«Απίθανο σενάριο μέχρι στιγμής»

Και η Έστερ Κρίσχιλες από το Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας στην Κολωνία θεωρεί «φρόνιμο» για τους επενδυτές να ασχοληθούν πιο σοβαρά με τα επενδυτικά ρίσκα που μπορεί να επιφέρει η τροποποίηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και να διαφοροποιήσουν το χαρτοφυλάκιό τους. Από την άλλη πλευρά πιστεύει ότι είναι «μάλλον περιορισμένο» το ρίσκο να παραμείνουν στα αζήτητα τα ορυκτά καύσιμα λόγω ψηφισμάτων ή διεθνών συμβάσεων για την προστασία του περιβάλλοντος. «Δεν είναι ρεαλιστικό κάτι τέτοιο» λέει η Κρίσχιλες. «Η οικονομική ζημία που θα προκαλούσε η διάρρηξη της εμπιστοσύνης και η απογοήτευση για τη φερεγγυότητα της πολιτικής θα ήταν πολύ μεγαλύτερη (από το όφελος)». Η γερμανίδα οικονομολόγος επισημαίνει μάλιστα ότι, αν δούμε από μία συνολική γεωπολιτική σκοπιά το ζήτημα, οι μεγαλύτεροι ρυθμοί ανάπτυξης παρουσιάζονται στις αναδυόμενες αγορές και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Και εκεί είναι δύσκολο, ούτως ή άλλως, να επιβληθεί μία πιο περιοριστική πολιτική.

Το μέλλον των ορυκτών καυσίμων συζητήθηκε και στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, που έγινε στη Λίμα του Περού. Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η εξάλειψη των ρυπαντών που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου μέχρι το 2100. Αλλά για να γίνει αυτό, υποστηρίζει η Κριστιάνα Φιγκέρες, επικεφαλής της Γραμματείας του ΟΗΕ για το Κλίμα, υπάρχει μόνο μία λύση: «Ένα μεγάλο μέρος των ορυκτών καυσίμων πρέπει να παραμείνουν αναξιοποίητα. Διαφορετικά δεν πρόκειται να επιτευχθεί ο στόχος».

Πηγή:  Deutsche Welle  -HannaFuchs/ Γιάννης Παπαδημητριου

Σχετικά Άρθρα