Χρήση υπηρεσιών ΤΠΕ από επιχειρήσεις στην Ελλάδα

Μια ποσοτική και ποιοτική αποτίμηση

 
Η χρήση υπηρεσιών ΤΠΕ και ηλεκτρονικού εμπορίου από τις επιχειρήσεις παραμένει σχετικά χαμηλή, σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αναφέρει σχετική ανάλυση του ΣΕΒ στο εβδομαδιαίο δελτίο του για την ελληνική οικονομία.

Ο μεγάλος αριθμός μικρών επιχειρήσεων και νοικοκυριών, χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, αναδεικνύει ένα πιθανό έλλειμμα απαραίτητων δεξιοτήτων. Από την άλλη, η υψηλή φορολογία,  τα τέλη πνευματικών δικαιωμάτων που επιβάλλονται σε εξοπλισμό ΤΠΕ (που μάλιστα σχεδιάζεται να επεκταθούν και στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές) καθώς και μια σειρά διαδικαστικά εμπόδια και νομικές αβεβαιότητες επιδεινώνουν τις επιπτώσεις της κρίσης  και αθροιστικά  μπορεί να ερμηνεύσουν την υστέρηση χρήσης  πολύ  γρήγορου internet καθώς και cloud computing. Η υποχώρηση των πωλήσεων μέσω διαδικτύου, αντίθετα με την Ευρώπη  όπου συνεχίζεται η αυξητική τάση, μπορεί να ερμηνευτεί μόνο εξ αιτίας της εφαρμογής των capital controls και των επιπτώσεων τους. Αναλυτικά:

 
Χρήση τεχνολογιών ΤΠΕ από επιχειρήσεις στην Ελλάδα –μια ποσοτική και ποιοτική αποτίμηση

Η έκδοση από την ΕΛΣΤΑΤ της «Έρευνας Χρήσης Τεχνολογιών Πληροφόρησης Επικοινωνίας και Ηλεκτρονικού Εμπορίου για Επιχειρήσεις:2015» καταγράφει ότι το 88,4% χρησιμοποιούν Η/Υ ή /και pda και έξυπνα τηλέφωνα, πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει το 87,15% των επιχειρήσεων και δική τους ιστοσελίδα έχει το 60,57%. Η έρευνα βρίσκει ότι το 55,36% έχει συμβόλαιο με μέγιστη προβλεπόμενη ταχύτητα download 10 Mbit/s έως 30 Mbit/s. Για το έτος 2015 η έρευνα βρίσκει ότι το 44,31% των εργαζόμενων κάνει χρήση Η/Υ στην εργασία του και το 38.35% έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Σχετικά έχει ενδιαφέρον να γίνει μια σύγκριση με τα χαρακτηριστικά πρόσβασης των επιχειρήσεων στο διαδίκτυο (μέσω broadband). Το Διάγραμμα 10 μας δείχνει μια υστέρηση στο ποσοστό των επιχειρήσεων στην Ελλάδα που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο (85% αντί 96% στη ζώνη του ευρώ), η οποία πρέπει να σταθμιστεί όμως για τον μεγάλο αριθμό μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Πράγματι, το ποσοστό των επιχειρήσεων που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο στις μεγάλες επιχειρήσεις δεν διαφέρει από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ (η απόκλιση είναι στα όρια του στατιστικού λάθους) ενώ στις μικρές επιχειρήσεις το ποσοστό είναι σημαντικά μικρότερο και της τάξης μεγέθους που έχει η συνολική υστέρηση –γεγονός που σημαίνει ότι, η υστέρηση των Ελληνικών επιχειρήσεων σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στο διαδίκτυο οφείλεται στη χαμηλή σχετικά πρόσβαση που έχουν οι πολλές μικρές επιχειρήσεις.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 10 ΣΕΒ

Η ύπαρξη ενός αρκετά μεγάλου αριθμού μικρών επιχειρήσεων, που δεν έχει καθόλου πρόσβαση, μπορεί να ερμηνεύει και μέρος της διαμόρφωσης του Διαγράμματος 11. Βλέπουμε ότι σε όλα τα μεγέθη (ανάλογα με τον αριθμό εργαζομένων) επιχειρήσεων μεγάλος αριθμός, αναλογικά με τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, διαθέτει σύνδεση με ταχύτητα download σύμφωνα με το συμβόλαιο 10 Mbit/s έως 30 Mbit/s. Μέρος αυτής της συγκέντρωσης «στις μέσες-χαμηλές ταχύτητες» μπορεί να προκύπτει από τη σχετική αδυναμία της διείσδυσης πολύ υψηλών ταχυτήτων. Όμως μέρος επίσης από τη σχετικά μικρή χρήση αργών προσβάσεων –ενδέχεται δηλαδή στην Ευρώπη να υπάρχουν πολλές μικρές επιχειρήσεις που έχουν πρόσβαση αν και πολύ αργή (για περιστασιακή χρήση) και οι οποίες στην Ελλάδα δεν έχουν καθόλου πρόσβαση. Το γεγονός ότι, πολλές μικρές επιχειρήσεις είναι οικογενειακές καθώς και το Διάγραμμα 12 που δείχνει ότι, ιδιαίτερα μεγάλο μέρος των νοικοκυριών στην Ελλάδα δεν έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, λόγω έλλειψης των απαραίτητων δεξιοτήτων, θέτει δύο κρίσιμα ερωτήματα πολιτικής:

πρώτον, υπάρχουν περιθώρια ενίσχυσης της πρόσβασης στο διαδίκτυο ανάμεσα στις μικρότερες επιχειρήσεις με την υποστήριξη της εκμάθησης των απαραίτητων δεξιοτήτων;

δεύτερον, η γήρανση του πληθυσμού επιβαρύνει τη δυνατότητα εκμάθησης νέων τεχνολογιών (ενδεικτικά, στα νοικοκυριά χωρίς εξαρτώμενα τέκνα η έλλειψη δεξιοτήτων επιβαρύνει την αδυναμία πρόσβασης);

Ενδεικτικά, σε ό,τι αφορά την κινητή σύνδεση, η υψηλή φορολόγησή της με έμμεσους φόρους (ΦΠΑ και ειδικό τέλος) στη χώρα μας φτάνει στο 45% αντί 23% που είναι ο μέσος όρος στην Ευρώπη. Οι υψηλές επιβαρύνσεις στη χρήση ΤΠΕ δεν εκλογικεύονται όσο περνάει ο χρόνος, το αντίθετο: Ενδεικτικά, αυτή την περίοδο σχεδιάζεται η επιβολή τέλους (αμοιβής πνευματικών δικαιωμάτων) σε ποσοστό 2% επί της αξίας των ηλεκτρονικών υπολογιστών, που εισάγονται ή κατασκευάζονται στη χώρα. Με αυτή την πρόταση επιχειρείται η «προς το δυσμενέστερο για τον καταναλωτή» εξίσωση των Η/Υ με άλλες συσκευές, τελείως όμως διαφορετικές από τους Η/Υ, οι οποίες είναι μέσα αποθήκευσης και αναπαραγωγής, και για τις οποίες ήδη επιβάλλονται (αμφισβητήσιμα και πάλι) τέλη, όπως είναι π.χ. τα USB sticks επί των οποίων ήδη επιβάλλεται τέλος 6% ή ακόμα τα φωτοαντιγραφικά μηχανήματα (4%). Τα εμπόδια όμως δεν είναι μόνο φορολογικά. Ενδεικτικά, παρόλο που υπάρχει πλέον σχετική νομοθετική πρόβλεψη, φόβοι για θεσμικές αβεβαιότητες αποτρέπουν την επέκταση της χρήσης ηλεκτρονικών συναλλαγών χωρίς την εκτύπωση φυσικών παραστατικών σε πωλήσεις λιανικής. Επιπλέον, ειδικά στις πωλήσεις προϊόντων έχει σημασία το γεγονός ότι ενώ τα ηλεκτρονικά δελτία αποστολής γίνονται πλέον αποδεκτά από την εφορία, δεν αρκούν για τα δικαστήρια στην περίπτωση που υπάρχει διαμάχη ως προς την πληρωμή τους εκτός αν υπάρχει η (πολύπλοκη από πλευράς διαδικασίας) ηλεκτρονική υπογραφή του πελάτη που παρέλαβε τα προϊόντα. Συνολικά, οι πρακτικές και κανόνες δεν ενθαρρύνουν τη χρήση ειδικά εφαρμογών σε κινητές συσκευές όπως τα smartphones, παρόλο που η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων αλλά και δεκάδων εκατομμυρίων επισκεπτών της χώρας είναι κυρίως εξοικειωμένοι με τη χρήση των κινητών συσκευών για τις συναλλαγές τους. Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι παραμένει η ανάγκη γενικότερης απομάκρυνσης εμποδίων και προώθησης της σύγκλισης με τη ευρωπαϊκή ψηφιακή ατζέντα για την ενίσχυση των υποδομών ψηφιακών δικτύων ως επιταχυντών της ανάπτυξης αλλά και της καινοτομίας στη χώρα μας. Το γεγονός ότι στο πρώτο 9μηνο του 2015 και παρά τη συνεχιζόμενη υποχώρηση των οικονομικών μεγεθών (που έχουν μειωθεί άνω του 50% από την αρχή της κρίσης), οι επενδύσεις ειδικά στην κινητή τηλεφωνία ενισχύθηκαν 15% δείχνει ότι υπάρχει η δυνατότητα ο κλάδος να συνεισφέρει ουσιαστικά στο «επενδυτικό σοκ» που χρειάζεται η χώρα.

Η ΕΛΣΤΑΤ αναφέρει επίσης ότι, το 10,33% των επιχειρήσεων το 2015 αγόρασε υπηρεσίες cloud computing. Το Διάγραμμα 13 μας δείχνει, για στοιχεία 2014, ότι και στο ζήτημα αυτό υπάρχει μια υστέρηση σε σχέση με την Ευρώπη. Η υστέρηση αυτή κατανέμεται σχετικά ομοιόμορφα στις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών και στις επιμέρους υπηρεσίες, με εξαίρεση μια σχετικά εμφανή υστέρηση στην αγορά υπηρεσιών cloud για τη χρήση λογισμικού όπως η επεξεργασία κειμένων και spreadsheet, γεγονός που μπορεί να συνδέεται με τη σχετικά χαλαρή εφαρμογή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στη χώρα μας.

Ενδιαφέρον έχει τέλος η υποχώρηση το 2015 σε σχέση με το 2014 των επιχειρήσεων που έλαβαν παραγγελία από το διαδίκτυο (6,7% των επιχειρήσεων και 0,84% του κύκλου εργασιών από 9,23% και 1,59% που ήταν αντίστοιχα για το 2014). Η εξέλιξη αυτή μπορεί είναι ενάντια στις διεθνείς τάσεις και μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τον αυξημένο αποκλεισμό της χώρας από τις διεθνείς αγορές σαν αποτέλεσμα των capital controls, τόσο λόγω της αβεβαιότητας που δημιούργησε η υιοθέτησή τους όσο και της παρατεταμένης πλέον διατήρησής τους. Ενδεικτικά, το ποσοστό των επιχειρήσεων που έχουν κάνει πώληση από το διαδίκτυο στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε το 2015 σε 17% από 15% το 2014 και οι σχετικές πωλήσεις ανήλθαν στο 16% του κύκλου εργασιών τους από 13% το 2014.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 11-13 ΣΕΒ

Σχετικά Άρθρα