Fin Forum 2021 – Τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης δεν πρόκειται να εισρεύσουν μαζικά, αλλά σταδιακά, για λόγους δημοσίου χρέους

 Γ. Ζαββός: Ο «Ηρακλής» μείωσε τα κόκκινα δάνεια κατά 40%

Στον ευρωπαϊκό μέσο όρο τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια το 2022 με τον «Ηρακλή ΙΙ»

 
Στον καταλυτικό ρόλο του προγράμματος τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων («Ηρακλής») αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, κ. Γιώργος Ζαββός στην τοποθέτησή του κατά τις εργασίες του “Fin Forum 2021, Shaping the future of banking & finance”.

Ο κ. Ζαββός τόνισε ότι η μεταρρύθμιση του «Ηρακλή» ήταν καταλύτης της κυβερνητικής προσπάθειας. Ο πρώτος γύρος τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων πέτυχε, μέσα σε μόλις ένα χρόνο από την υιοθέτησή του, την μείωση των κόκκινων δανείων κατά 32 δισ. ευρώ, με τη μαζική συμμετοχή των 4 συστημικών τραπεζών, χωρίς καμία επιβάρυνση για τον Έλληνα φορολογούμενο. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε μείωση του συνολικού αποθέματος κόκκινων δανείων κατά 40%.

Όπως εξήγησε, ο «Ηρακλής» είναι μία συστημική λύση για τη μείωση των κόκκινων δανείων και μία σημαντική επιτυχία της κυβέρνησης, αφού μέσα σε 13 μήνες από την εφαρμογή του προγράμματος έγιναν όσα δεν είχαν γίνει τα πέντε προηγούμενα χρόνια. Οι ελληνικές τράπεζες ξαναγίνονται επενδύσιμες και ανεβαίνουν επενδυτική βαθμίδα, γεγονός που έχει κομβικό ρόλο στην πιστοληπτική αναβάθμιση της χώρας, πρόσθεσε. Προσελκύονται επενδύσεις από το εξωτερικό, κάτι που αποτυπώνεται ως ανάπτυξη της οικονομίας, τόνωση της απασχόλησης με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και βελτίωση των εισοδημάτων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η κεφαλαιακή βάση των ελληνικών τραπεζών.

Ο κ. Ζαββός υπενθύμισε ότι τα παραπάνω πλεονεκτήματα οφείλονται στη χρηματοοικονομική και τεχνική δομή του «Ηρακλή». Πρώτον, ο μηχανισμός αποτελεί μια συστημική λύση και λειτουργεί με αποτιμήσεις που καθορίζουν οι αγορές. Δεύτερον, προβλέπει μηδενική στάθμιση κινδύνου στα κεφάλαια των τραπεζών, λόγω της εγγύησης του Δημοσίου για το senior τμήμα των δανείων. Τρίτον, δεν επιβαρύνει τον Έλληνα φορολογούμενο. Τέταρτον, το ελληνικό Δημόσιο εισπράττει έσοδα από την προμήθεια για την παροχή της εγγύησης. Πέμπτον, προβλέπει δικλείδες ασφαλείας αντιστάθμισης κινδύνου μέσω της έκδοσης Credit Default Swaps (CDS) για κάθε τιτλοποίηση. Έκτον, οι επιπτώσεις στα κεφάλαια των τραπεζών είναι μικρές, ενώ τα οφέλη μεγάλα.

Οι τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής» δεν συνέβαλαν μόνο στη μείωση των κόκκινων δανείων και την κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών. Ο «Ηρακλής» “έβγαλε” τις ελληνικές τράπεζες στις διεθνείς αγορές και ανεβάζει την επενδυτική τους βαθμίδα. Το γεγονός ότι πέτυχε ο «Ηρακλής» σημαίνει ότι πρακτικά οι ελληνικές τράπεζες αναβαθμίστηκαν. Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε η δευτερογενής αγορά τιτλοποιημένων δανείων, με βάθος σήμερα γύρω στα 90 δισ. ευρώ. Όλα αυτά έφεραν την ελληνική αγορά και τις ελληνικές τράπεζες στο προσκήνιο και, σήμερα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και να προχωρούν σε εκδόσεις ομολόγων.

Σε ό,τι αφορά στα επόμενα βήματα, ο κ. Ζαββός ανέφερε ότι ύστερα από την εξαιρετικά επιτυχημένη εφαρμογή του «Ηρακλή», η κυβέρνηση της ΝΔ, με την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών, προχωρά στη δεκαοκτάμηνη παράταση του προγράμματος από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Οκτώβριο του 2022. Σκοπός του λεγόμενου «Ηρακλή ΙΙ» είναι να μειωθούν τόσο τα παλαιά κόκκινα δάνεια όσο και τα νέα που έχουν προκύψει εξαιτίας της πανδημίας, με τελικό στόχο την περαιτέρω μείωση κατά περίπου 30-32 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση αναμένει και στον « Ηρακλή ΙΙ» τη συμμετοχή των 4 συστημικών τραπεζών με τελικό στόχο στο τέλος του 2022 να φτάσει η χώρα σε μονοψήφια ποσοστά κόκκινων δανείων που θα αγγίζουν το μέσο όρο της ΕΕ.

Τέλος, αναφερόμενος στην αναταραχή στις αγορές ομολόγων, ο κ. Ζαββός εξήγησε ότι αυτή πρόκειται περισσότερο για μία διόρθωση των αποδόσεων που είχαν βρεθεί και σε αρνητικά επίπεδα λόγω του προγράμματος αγορών από την ΕΚΤ, παρά σε κάποια κρίση. Όπως είπε, οι αγορές ομολόγων οδήγησαν τις αποδόσεις σε χαμηλά επίπεδα που δεν ενσωμάτωναν την πιστοληπτική ικανότητα του εκδότη. Τώρα, οι τιμές προσαρμόζονται. Εξάλλου, παρατηρήθηκε ότι παρά την αύξηση των αποδόσεων στα ομόλογα, οι τιμές των CDS δεν επηρεάστηκαν. Σήμερα, οι τιμές βρίσκονται στο ένα τρίτο από το επίπεδο του 2019 και στο μισό σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες. Το πρόγραμμα «Ηρακλής» επηρεάζεται κυρίως από τα CDS που κινούνται σήμερα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα για την Ελλάδα, παρά από τις τιμές των ομολόγων. Κλείνοντας, ο κ. Ζαββός υπενθύμισε ότι όταν ξεκίνησε ο «Ηρακλής», οι αποδόσεις στις αγορές ομολόγων και οι διεθνείς αγορές γενικώς βρίσκονταν σε χειρότερη κατάσταση από τη σημερινή, καθώς ξεκινούσε το κύμα της πανδημίας.

 
-750 εκατ. ευρώ κοστίζει κάθε εβδομάδα lockdown

1,2 δισ. ευρώ η επιβάρυνση της παράτασης των μέτρων μέχρι 16 Μαρτίου – Στα 11,6 δισ. το συνολικό κόστος των μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων για το 2021 – «Μαξιλάρια» τα ταμειακά διαθέσιμα 34 δισ., η δυνατότητα εξόδου στις αγορές, το πλαίσιο δημοσιονομικής χαλάρωσης και η συνετή δημοσιονομική πολιτική

 
Στο, αναγκαίο, δημοσιονομικό κόστος για τη στήριξη της κοινωνίας και της πραγματικής οικονομίας αναφέρθηκε ο υπουργός Οικονομικών μιλώντας στο συνέδριο “Fin Forum 2021, Shaping the future of banking & finance”. Ωστόσο, όπως, υπογράμμισε ο ίδιος, η Ελλάδα διαθέτει τα απαραίτητα ταμειακά διαθέσιμα και το υπ. Οικονομικών έχει λάβει όλες τις απαραίτητες προβλέψεις και δικλείδες ασφαλείας, με διττό στόχο: πρώτον, να πιάσει τόπο η δημοσιονομική στήριξη και, δεύτερον, να μην υπάρξει κίνδυνος δημοσιονομικού εκτροχιασμού.

Το συνολικό κόστος στήριξης της κοινωνίας από τον προϋπολογισμό εκτιμάται φέτος σε 11,6 δισ. ευρώ, έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 7,5 δισ., λόγω της επιμονής των αρνητικών επιδημιολογικών δεδομένων. Εξήγησε ότι κάθε εβδομάδα lockdown κοστίζει 750 εκατ. ευρώ και ότι η επιβάρυνση του προϋπολογισμού από τη νέα παράταση των περιοριστικών μέτρων μέχρι τις 16 Μαρτίου θα ανέλθει σε 1,2 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου τα 520 εκατ. ευρώ αφορούν στη στήριξη του εμπορίου.

Τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας ανέρχονται σήμερα στα 34 δισ. ευρώ, δήλωσε ο υπουργός, υπογραμμίζοντας, ωστόσο, ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν είναι απεριόριστοι. Όμως, η σωστή διαχείριση, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα που έχει πλέον η Ελλάδα να δανείζεται από τις αγορές, αλλά και το πλαίσιο δημοσιονομικής χαλάρωσης που έχει αποφασιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποτελούν τις κύριες δικλείδες ασφαλείας. Και όλα αυτά, η Ελλάδα τα έχει καταφέρει ενώ βρίσκεται σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας από το 2018 και δεν διαθέτει επενδυτική βαθμίδα. Η συνετή δημοσιονομική πολιτική και η ανάκτηση της αξιοπιστίας αντισταθμίζουν τους βαθμούς δυσκολίας για επιτυχείς εξόδους στις αγορές. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, επιπλέον μαξιλάρι για τους δημοσιονομικούς κραδασμούς αποτελεί το φως που διαφαίνεται για το τέλος της κρίσης από την πανδημία, με την ταχύτατη εξέλιξη του προγράμματος εμβολιασμού.

Σημείωσε ότι το υπ. Οικονομικών δεν λαμβάνει υπόψη του μόνο τις ανάγκες μέχρι τη λήξη της πανδημίας, αλλά και τις χρηματοδοτικές ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και της κοινωνίας στη μετά-Covid εποχή.

Σε όλη αυτή την προσπάθεια συμβάλλουν οι διεθνείς αγορές, παρά την πρόσφατη αύξηση των αποδόσεων στις αγορές ομολόγων, χάρη στην ενίσχυση της αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας, αλλά και οι κομβικές αποφάσεις που έχουν ληφθεί και λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πρώτον, προτείνεται η παράταση της δημοσιονομικής ευελιξίας και για το 2022. Αυτό επιτρέπει στην Ελλάδα τη συνέχιση επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής.

Δεύτερον, προτείνεται περαιτέρω ευελιξία μέχρι το 2023, με στόχο να επανέλθουν τα κράτη μέλη στη δημοσιονομική κατάσταση που ήταν το 2019.

Τρίτον, προτείνεται να ληφθεί πρόνοια ώστε να μην αποσυρθούν γρήγορα τα μέτρα στήριξης, κάτι το οποίο υποστηρίζει και η Ελληνική Κυβέρνηση και πρόκειται να συζητηθεί περαιτέρω στο προσεχές Ecofin.

Σε ό,τι αφορά στην πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων στις αγορές ομολόγων δήλωσε ότι αυτή είναι μόνο μία παράμετρος που λαμβάνεται υπόψη από το υπ. Οικονομικών για τα σχέδια δράσης του. Υπάρχουν πολλοί αστάθμητοι παράγοντες και αβεβαιότητες, είπε. Για τους λόγους αυτούς, όπως πρόσθεσε, υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός και έτοιμα εναλλακτικά σενάρια. Πάντως, σε αυτή τη φάση, αν και υπάρχει πίεση στα διαθέσιμα της χώρας, υπάρχει ασφάλεια και προσδοκάται στο προσεχές διάστημα ομαλοποίηση, λόγω βελτίωσης των επιδημιολογικών δεδομένων και του εμβολιασμού, ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών.

Σχετικά με τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας κάλεσε τις τράπεζες να συνδράμουν ακόμα περισσότερο στη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με τρόπο βιώσιμο και αναπτυξιακό.

Από την πλευρά της, η πολιτεία, στον ένα χρόνο της υγειονομικής κρίσης, έχει στηρίξει την πραγματική οικονομία με 27 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, ποσό 7 δισ. ευρώ εντάσσεται στο πρόγραμμα των Επιστρεπτέων Προκαταβολών – μεγάλο μέρος των οποίων είναι μη επιστρεπτέο. Ποσό 6,4 δισ. κατευθύνθηκε σε ανέργους και μισθωτούς, μέσω επιδομάτων, αναστολών εργασίας κ.ά. Επιπλέον, δάνεια 7,5 δισ. σε 32.000 επιχειρήσεις έχουν χορηγηθεί από το Ταμείο Εγγυοδοσίας και το ΤΕΠΙΧ. Το 93% των δανείων και το 55% των πόρων αφορούσαν σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Τέλος, αναφερόμενος στο Ταμείο Ανάκαμψης, τόνισε ότι η κυβέρνηση έχει ετοιμάσει ένα σχέδιο χρηματοδότησης έργων και μεταρρυθμίσεων. Στο πλαίσιο αυτό, από τα 32 δισ. του Ταμείου, τα 5,5 δισ. ευρώ αναμένεται να εισρεύσουν φέτος, με τη μορφή επιχορηγήσεων (4,2 δισ.) και δανείων (1,3 δισ. ευρώ).

 
-Θ. Σκυλακάκης: Μέσα από τις τράπεζες η αξιολόγηση έργων για χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης

Ποιοι οι κλάδοι που θα προσελκύσουν δάνεια και επιδοτήσεις, το χρονοδιάγραμμα, τα κριτήρια και ο μηχανισμός αξιολόγησης

 
 Μέχρι τον Ιούνιο η νομοθεσία για την επιλεξιμότητα και τις προδιαγραφές, προανήγγειλε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών.  Έτοιμες να δώσουν δάνεια σε βιώσιμες επενδύσεις οι τράπεζες, δήλωσε ο γενικός διευθυντής εταιρικής και επενδυτικής τραπεζικής της ΕΤΕ κ. Βασίλης Καραμούζης

Με αυτόματες και ταχύτατες διαδικασίες μέσω κυρίως του τραπεζικού συστήματος (εθνικού και ευρωπαϊκού), θα αξιολογούνται τα επενδυτικά έργα που θα χρηματοδοτηθούν από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, υπογράμμισε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, στο “Fin Forum 2021, Shaping the future of banking & finance”.

Μάλιστα, ο κ. Σκυλακάκης κάλεσε τους επενδυτές που έχουν προετοιμάσει επιχειρηματικά σχέδια, στους επιλέξιμους κλάδους, να ξεκινήσουν άμεσα τις διαδικασίες αξιολόγησης με τις τράπεζες, καθώς θα τηρηθεί ο κανόνας “first-in-first-out” (FIFO). Όπως διευκρίνισε, η σχετική νομοθεσία για την επιλεξιμότητα και τις προδιαγραφές θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το Μάιο – Ιούνιο, επομένως, οι επενδυτές δεν έχουν καιρό για καθυστέρηση. Συνεπώς, “είναι ρεαλιστικός ο στόχος να δούμε τις πρώτες εκταμιεύσεις εντός του καλοκαιριού”, δήλωσε. Εξάλλου, τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης δεν πρόκειται να εισρεύσουν μαζικά, αλλά σταδιακά, για λόγους δημοσίου χρέους. Στόχος είναι να υπάρξει εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση αν και το πρόγραμμα θα είναι ανοικτό για τρία με τέσσερα χρόνια.

Αναφερόμενος στη διαδικασία αξιολόγησης και χρηματοδότησης, διευκρίνισε ότι από τη στιγμή που έχουν καθοριστεί τα επιλέξιμα σχέδια και δεν θα γίνεται υπέρβαση των προβλεπόμενων για την επένδυση ποσοστών κρατικών ενισχύσεων, η τελική αξιολόγηση και δανειοδότηση θα γίνεται μέσω του τραπεζικού συστήματος. Ο μηχανισμός προβλέπει την ενίσχυση επενδυτικών έργων με επιλεξιμότητες την πράσινη ενέργεια, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την έρευνα και ανάπτυξη, αλλά και την αναβάθμιση επιχειρηματικών στρατηγικών μέσω εξαγορών, συγχωνεύσεων και συνεργασιών ώστε να αυξηθεί το μέγεθος και η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Σε ό,τι αφορά στα ποσοστά ενίσχυσης, το δάνειο μηδενικού επιτοκίου θα ανέρχεται σε 30-50%, η ίδια συμμετοχή σε τουλάχιστον 20% και το υπόλοιπο από ποσοστό θα καλύπτεται από τις τράπεζες.

Σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται ο κομβικός ρόλος των τραπεζών για την αξιοποίηση των κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης αλλά και για τη σημασία της μόχλευσης, με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, συμπλήρωσε ο γενικός διευθυντής εταιρικής και επενδυτικής τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας κ. Βασίλης Καραμούζης.

Στην παρέμβασή του, ο κ. Καραμούζης εξήγησε ότι οι  πόροι που θα διατεθούν στη χώρα μας είναι περίπου 32 δισ ευρώ. Από αυτά περίπου τα 17,8 δισ θα έχουν τη μορφή επιχορηγήσεων που κυρίως θα χρησιμοποιηθούν για δημόσια έργα. Τα υπόλοιπα 12,7 δισ θα έχουν τη μορφή δανεισμού και θα κατευθυνθούν σε ιδιωτικά έργα.

Αυτά τα 12,7 δισ είναι που καλείται το τραπεζικό σύστημα να μοχλεύσει και να κατευθύνει αποτελεσματικά στην ιδιωτική πρωτοβουλία και επιχειρηματικότητα. Πιο συγκεκριμένα η εκτίμηση είναι, πρόσθεσε ο κ. Καραμούζης, ότι αυτά τα 12,7 δισ μπορούν να οδηγήσουν σε ιδιωτικές επενδύσεις που θα ξεπεράσουν τα 30 δισ ευρώ. Ο κ. Καραμούζης έδωσε το εξής παράδειγμα: Μια ενδεικτική δομή χρηματοδότησης θα μπορούσε να είναι: 40% δάνειο Ταμείου Ανάκαμψης, 30% δάνειο συγχρηματοδότησης από εμπορική τράπεζα (co-financing) και 30% ιδία συμμετοχή του φορέα της επένδυσης (κύριου του έργου).

Τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν θα πρέπει να κινούνται, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Ταμείου, στους βασικούς άξονες:

  • Πράσινη μετάβαση (37%)
  • Ψηφιακή μετάβαση (20%)
  • Απασχόληση και κοινωνική συνοχή
  • Ιδιωτικές επενδύσεις και οικονομικός μετασχηματισμός

Προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι επιχειρήσεις  ή τα έργα είναι:

  • Οι επιχειρήσεις που θα χρηματοδοτηθούν πρέπει καταρχήν να είναι αξιόχρεες (Bankable) και επιπλέον το έργο για το οποίο αιτούνται χρηματοδότησης να πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας του ταμείου.
  • Η δυνατότητα του φορέα της επένδυσης να συνεισφέρει ιδία συμμετοχή και το ύψος αυτής αποτελεί σημαντικό παράγοντα.

Καταλήγοντας, ο κ. Καραμούζης ανέφερε ότι “στην Εθνική Τράπεζα έχουμε δημιουργήσει εσωτερικά Task Force με τη συνεργασία των σχετικών διευθύνσεων (Structured Finance, Investment Banking, Corporate Business Development), που ήδη συζητά με πελάτες πιθανές επενδύσεις και δρα συμβουλευτικά με στόχο την επιτυχή ένταξη των έργων στο Ταμείο αλλά και την εξασφάλιση του απαιτούμενου τραπεζικού δανεισμού. Στη συγκεκριμένη συγκυρία, η ταχύτητα δεν είναι μόνο σημαντική ως προς την απορρόφηση του προγράμματος. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι και οι άλλες χώρες θα έχουν προγράμματα στήριξης και ότι θα ανταγωνιστούμε μαζί τους για την προσέλκυση ξένων επενδυτών. Το να φτιαχτεί ένα πλαίσιο ένταξης απλό, κατανοητό και γρήγορο, το οποίο θα συνοδεύεται από ένα ευέλικτο και γρήγορο τραπεζικό σύστημα θα είναι  συνταγή επιτυχίας για την προσέλκυση σημαντικών έργων στη χώρα μας”.

 
-Σωκράτης Λαζαρίδης: Η τεχνολογία διαμορφώνει το μέλλον των κεφαλαιαγορών

Στόχος η ανάπτυξη και χρηματοδότηση ελληνικών και καινοτόμων startup από το ελληνικό Χρηματιστήριο, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΕΧΑΕ.

H ψηφιακή μετάβαση διαμορφώνει διεθνώς την αλλαγή του παραγωγικού ιστού και το γεγονός αυτό επηρεάζει τη δομή και το μέλλον των κεφαλαιαγορών, επεσήμανε ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου των Ελληνικών Χρηματιστηρίων κ. Σωκράτης Λαζαρίδης στο “Fin Forum 2021, Shaping the future of banking & finance”.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ελληνικό χρηματιστήριο έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο αξιολόγησης και προβολής καινοτόμων ιδεών, σε διεθνές επίπεδο, με στόχο να δημιουργηθούν και να αναπτυχθούν ελληνικές startup και να παραμείνουν στη χώρα μας.

Ταυτόχρονα, το ελληνικό Χρηματιστήριο πραγματοποιεί μια σειρά παρουσιάσεων για όλους τους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, με στόχο να προβάλει τις λεγόμενες μετοχές-αξίας, όπως είναι των τηλεπικοινωνιών, της τεχνολογίας, του real estate, αλλά και άλλων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας όπου κυριαρχούν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Οι νέες τάσεις διεθνώς, τόσο σε επίπεδο τεχνολογίας όσο και αλλαγής της επενδυτικής συμπεριφοράς, θα οδηγήσει σε συμμαχίες αποθετηρίων και χρηματιστηρίων. Οι συμμαχίες αυτές θα πραγματοποιηθούν τόσο σε γεωγραφικό επίπεδο όσο και σε νομικό και τεχνικό, για παράδειγμα, συνενώσεις αποθετηρίων.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η ελληνική κεφαλαιαγορά, όπου το ελληνικό Χρηματιστήριο υλοποιεί το στρατηγικό του σχέδιο για να γίνει κόμβος στην περιοχή, ενώ πρόσφατα θεσμοθετήθηκαν οι κανόνες ώστε το ελληνικό αποθετήριο να είναι συμβατό με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά.

Τέλος, ο κ. Λαζαρίδης υπογράμμισε τη σημασία της αξιοπιστίας και για το λόγο αυτό προχωρούν σημαντικές νομοθετικές παρεμβάσεις και επαναδιατύπωση του κώδικα εταιρικής διακυβέρνησης, σε συνεργασία με την κυβέρνηση, τους φορείς της αγοράς και τις ευρωπαϊκές αρχές.

 
-Χρ. Θεοφιλίδη (ΕΤΕ): Οι ελληνικές τράπεζες στο νέο μοντέλο του retail banking

Το 90% των εγχρήματων συναλλαγών πραγματοποιείται ηλεκτρονικά

Το κατάστημα θα παραμείνει, αλλά ο ρόλος του θα είναι συμβουλευτικός, δήλωσε η γενική διευθύντρια λιανικής τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, Χριστίνα Θεοφιλίδη.

Σε όλη την αγορά διαμορφώνεται ένα νέο περιβάλλον με την ιλιγγιώδη ανάπτυξη του τεχνολογικού τομέα επιφέροντας αλλαγές και στις καταναλωτικές συνήθειες, στις οποίες προσαρμόζεται το τραπεζικό σύστημα.

Σύμφωνα με τη γενική διευθύντρια λιανικής τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας κυρίας Χριστίνας Θεοφιλίδη, τα χαρακτηριστικά της νέας ψηφιακής εποχής είναι: ταχύτητα και ευκολία στη συναλλαγή με αυξημένη ασφάλεια, εύκολη μεταφορά δεδομένων, εξοικονόμηση χρόνου. Όπως εξήγησε σε ομιλία της στο Fin Forum 2021, Shaping the future of banking & finance, σχετικά με το νέο retail banking, σήμερα ενισχύεται η ιδέα που συνοψίζεται στη φράση “η τράπεζα μαζί μου, παντού, από το κινητό μου ή τον υπολογιστή μου”.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, στο νέο τοπίο, η αγορά δεν έχει και τόσο αυστηρά «σύνορα» και όρια, οπότε οι τράπεζες συγκρίνονται με τις πλατφόρμες όπως το Netflix, η Amazon, το Spotify, και οδηγούμαστε στο να παρέχουμε υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και παροχής υπηρεσιών.

Ειδικά στη χώρα μας, συμπλήρωσε η κα Θεοφιλίδη, την τελευταία δεκαετία μπορεί κανείς να ξεχωρίσει δύο γεγονότα που επιτάχυναν έως και επέβαλαν την ψηφιακή μας εκπαίδευση, όσον αφορά σε τραπεζικές υπηρεσίες.

Το πρώτο γεγονός συνδέεται με τα capital controls, όταν μάθαμε να χρησιμοποιούμε τις χρεωστικές κάρτες, έξω από τα ΑΤΜ και πέρα από την ανάληψη μετρητών, στην πληρωμή προϊόντων και υπηρεσιών.

Το δεύτερο γεγονός έρχεται λίγα χρόνια μετά, με τα απαραίτητα μέτρα κατά της πανδημίας, όταν γνωρίσαμε τις ψηφιακές τραπεζικές υπηρεσίες.

“Μάθαμε να ανοίγουμε τον πρώτο μας λογαριασμό στην τράπεζα από το κινητό μας, μια υπηρεσία που πρώτη η Εθνική παρουσίασε στην αγορά, να μεταφέρουμε χρήματα, να πληρώνουμε λογαριασμούς, να αγοράζουμε προϊόντα, όπως κάρτες, προθεσμιακές καταθέσεις, ασφάλεια αυτοκινήτου, ακόμα και να παίρνουμε ένα προσωπικό δάνειο, με τα χρήματα να πιστώνονται στο λογαριασμό μας μέσα σε λίγα λεπτά. Όλα αυτά χωρίς την ανάγκη επίσκεψης στο κατάστημα, από όπου και όποτε θέλουμε”, σημείωσε.

Παρ’ όλα αυτά, η κα Θεοφιλίδη ανέφερε ότι το τραπεζικό κατάστημα δεν θα καταργηθεί αλλά θα αλλάξει ρόλο. Εξήγησε ότι το δίκτυο των καταστημάτων είναι το βασικό συστατικό της σχέσης εμπιστοσύνης που δημιουργεί η τράπεζα με τον πελάτη. Παραμένει δε, ένα από τα πιο σημαντικά κριτήρια επιλογής τράπεζας, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα. Συνεπώς, μπορεί τα δίκτυα των τραπεζών να έχουν περιορίσει την παρουσία τους τα τελευταία χρόνια, όμως δεν πρόκειται να εξαφανιστούν. “Σήμερα έχουμε φθάσει σε μία ισορροπία, με τον αριθμό καταστημάτων ανά 1000 κατοίκους να είναι κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γύρω στα 20”, ανέφερε.

Έτσι, στο νέο retail banking, κυρίως, μεταβάλλεται η φύση των εργασιών μέσα στο κατάστημα. Εξάλλου ήδη πάνω από το 90% των εγχρήματων συναλλαγών πραγματοποιείται σε αυτόματες μηχανές όπως ATM και APS και φυσικά online. Χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες. Με την τάση αυτή, συνέχισε η κα Θεοφιλίδη, απελευθερώνεται πολύτιμος χρόνος που μπορεί να αξιοποιηθεί για την παροχή αναβαθμισμένων υπηρεσιών, όπως συμβουλευτικών υπηρεσιών για την καλύτερη καθημερινή διαχείριση των οικονομικών της οικογένειας και τον προγραμματισμό και κάλυψη των αναγκών ρευστότητας μιας επιχείρησης.

“Στην Εθνική δίνουμε μεγάλο βάρος σε αυτόν τον μετασχηματισμό. Πέρα από την ανάπτυξη χρήσιμων υπηρεσιών για τους πελάτες μας και την εκπαίδευσή τους ώστε να μπορέσουν να τις αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, επενδύουμε με πάθος στα στελέχη μας και ειδικά στα στελέχη της πρώτης γραμμής, ώστε να αναπτύξουν τις δεξιότητες εκείνες που θα τους καταστίσουν πολύτιμους συνεργάτες σε κάθε πελάτη μας. Δεν θέλουμε να διεκπεραιώνουμε ούτε να πουλάμε – αναπτύσσουμε συμβούλους με γνώση και σεβασμό στον πελάτη μας. Και αυτή είναι μία επιθυμητή εξέλιξη και για τα στελέχη που βρίσκονται στα καταστήματα.  Αυτός είναι και ο νέος ρόλος του δικτύου στην ψηφιακή μας εποχή”, πρόσθεσε.

 
-Κλειδί για την ανάπτυξη η αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων

Εργαλείο βιώσιμης διαχείρισης και αύξησης της φερεγγυότητας της αγοράς είναι ο νέος πτωχευτικός νόμος – Οι πλειστηριασμοί δεν είναι ο στόχος, προτεραιότητα έχουν οι βιώσιμες ρυθμίσεις.

Η αποτελεσματική διαχείριση των κόκκινων δανείων και η αποαναγνώριση μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων από τους ισολογισμούς των τραπεζών αποτελούν τις βασικές προϋποθέσεις για την απελευθέρωση κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση βιώσιμων και ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Αυτό ήταν το κοινό συμπέρασμα ανώτατων τραπεζικών στελεχών και επικεφαλής εταιρειών διαχείρισης κόκκινων δανείων που συμμετείχαν στο Fin Forum 2021.

Στις τοποθετήσεις τους δεν παρέλειψαν να αναφερθούν στον καταλυτικό ρόλο του νέου πτωχευτικού που επιταχύνει τις διαδικασίες πτώχευσης ή συνολικής ρύθμισης των χρεών. Η μεταρρύθμιση αυτή, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων (Ηρακλής 1 και Ηρακλής 2) αποτελούν έναν αποτελεσματικό συνδυασμό για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων κόκκινων δανείων, αλλά και εκείνων μπορεί να δημιουργηθούν από την πανδημία.

Ο κ. Θεόδωρος Αθανασόπουλος, διευθύνων σύμβουλος Cepal Greece, αναφέρθηκε στο σημαντικό ρόλο που παίζουν οι servicers, δηλαδή οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων. Όπως εξήγησε, οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων και τα νέα εργαλεία που έχουν θεσμοθετηθεί αυξάνουν το βάθος της δευτερογενούς αγοράς τιτλοποιημένων δανείων, με άμεσο αποτέλεσμα τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την προσέλκυση ξένων επενδυτών. Ανέφερε ως παράδειγμα τη συναλλαγή Project Galaxy της Alpha Bank που αποτέλεσε τη δεύτερη μεγαλύτερη τιτλοποίηση μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στην Ευρώπη και τη μεγαλύτερη τιτλοποίηση που έχει ολοκληρωθεί ποτέ στην Ελλάδα, ύψους 10,8 δισ. ευρώ. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό και το μετασχηματικό της Alpha Bank προκειμένου να προχωρήσει πιο αποτελεσματικό σε έναν βασικό πυλώνα του σχεδίου της που είναι η στήριξη της πραγματικής οικονομίας. Όπως ανέφερε, με τις συνεχιζόμενες δομικές μεταρρυθμίσεις και την πρόοδο που επιτελείται στην εξυγίανση από την «κληρονομιά» των κόκκινων δανείων η Ελλάδα βρίσκεται σε θέση ισχύος για να πετύχει γρήγορη ανάκαμψη από τις επιπτώσεις της πανδημίας και να επιστρέψει στην ανάπτυξη.

Η κυρία Φωτεινή Ιωάννου, γενική διευθύντρια διαχείρισης απαιτήσεων εταιρικής και λιανικής τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας σημείωσε ότι τα πρώτα σημάδια από τα δάνεια που βγαίνουν από τα moratoria είναι ενθαρρυντικά. “Δεν περιμένουμε πάνω από 15-20% αυτών των δανείων να οδηγηθούν σε αδυναμία πληρωμής”, διευκρίνισε.

Αναφερόμενη στο σχήμα Frontier, δηλαδή στην τιτλοποίηση κόκκινων δανείων 6,1 δισ. ευρώ που βρίσκεται σε εξέλιξη, η κα Ιωάννου επεσήμανε ότι η συναλλαγή αυτή είναι game changer για την ΕΤΕ αφού με μία κίνηση “θα μειώσουμε κατά 60% περίπου το stock των NPEs μας – και θα μας βοηθήσει να φτάσουμε σε ένα (χαμηλό) διψήφιο δείκτη ΜΕΔ μέχρι το τέλος του 2021”. Η ΕΤΕ, όμως, δεν σταματάει με το Frontier, προσέθεσε κ. Ιωάννου. Στόχος είναι να φτάσει η ΕΤΕ σε μονοψήφιο NPE ratio το 2022, λαμβάνοντας υπόψη και τα όποια νέα NPEs θα δημιουργηθούν λόγω covid. Όπλα μας σε αυτή την προσπάθεια θα είναι οι ρυθμίσεις με όλα τα δυνατά, διαθέσιμα και πιο αποτελεσματικά εργαλεία, σε όλες τις κατηγορίες δανείων. Για τον νέο πτωχευτικό νόμο δήλωσε ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του είναι πολύ σφιχτό, δεδομένου ότι χρειάζεται δεκάδες ΚΥΑ για να ξεκινήσει.

Ο κ. Θεόδωρος Καλαντώνης, εκτελεστικός Πρόεδρος της DoValue Greece, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στους πλειστηριασμούς και στη συζήτηση γύρω από την προστασία και τις αναστολές εκτέλεσης αναγκαστικών μέτρων λόγω πανδημίας. Όπως εξήγησε, Η αγορά φοβάται ότι η είσοδος των servicers θα φέρει πτώση τιμών με την άτακτη ρευστοποίηση των ακινήτων ενώ στην πραγματικότητα η επενδυτική ματιά που θα έχουν οι servicers στα ακίνητα θα δώσει ώθηση στην αγορά και θα οδηγήσει στην αύξηση των τιμών των ακινήτων. Αυτή η άνοδος των τιμών είναι κρίσιμη για όλους. Οι περιουσίες όλων των Ελλήνων, μια χώρα με σχεδόν καθολική κατοχή ακίνητης περιουσίας και τεράστιο ποσοστό ιδιοκατοίκησης, μειώθηκαν σημαντικά στην κρίση, λόγω της πτώσης των τιμών στα ακίνητα. Η άνοδός τους αυξάνει τον πλούτο της χώρας και της κάθε οικογένειας. Ταυτόχρονα, θα ενισχύσει σημαντικά τους ισολογισμούς των τραπεζών, αφού τα δάνειά τους έχουν συνήθως ακίνητο ως εγγύηση. Έτσι θα απελευθερωθούν κεφάλαια με μεγαλύτερη δυνατότητα χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας.

“Άλλωστε να σκεφτούμε ότι περίπου 1.000.000 ακίνητα αποτελούν σήμερα εξασφαλίσεις σε κόκκινα δάνεια μεταξύ των διαφόρων τραπεζών και σε περίπου 20%-25% από αυτά δεν θα είναι εφικτό να βρεθεί κάποια λύση με τους δανειολήπτες, οι servicers θα κληθούν τα επόμενα χρόνια μέσω των εταιρειών διαχείρισης ακινήτων να βρουν λύσεις και να διαχειριστούν ακίνητα που θα ξεπερνούν τις 200.000”, συμπλήρωσε.

Tην αναπτυξιακή προοπτική που μπορούν να δώσουν στην οικονομία οι εταιρείες διαχείρισης, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας επιχειρήσεων, καθώς και ολόκληρων κλάδων, επισήμανε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Intrum Hellas Γιώργος Γεωργακόπουλος, μιλώντας στο συνέδριο Fin Forum 2021.

«Στόχος του Ομιλου Intrum είναι να συμβάλλει στη λειτουργία μιας υγιούς οικονομίας, διαμορφώνοντας βιώσιμες λύσεις που θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να εξυγιανθούν και να ξαναγίνουν ανταγωνιστικές», ανέφερε. Η Ιntrum Hellas έχει σχεδιάσει έναν μηχανισμό που στηρίζει τις επιχειρήσεις, ακόμη και μικρότερου μεγέθους, με στόχο την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό τους, παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες και καθοδήγηση ώστε να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες χρηματοδότησης που υπάρχουν, όπως για παράδειγμα, το ΕΣΠΑ, και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το ισχυρότερο όλων, το Ταμείο Ανάκαμψης. Είναι ενδεικτικό, είπε ο κ. Γεωργακόπουλος, ότι το Ταμείο Ανάκαμψης προωθεί τη δημιουργία ισχυρότερων επιχειρηματικών σχημάτων μέσω συγχωνεύσεων, στρατηγικών συμμαχιών και εξαγορών και αυτό είναι που χρειάζονται οι ελληνικές επιχειρήσεις και κλάδοι της οικονομίας.

Προς αυτή την κατεύθυνση, πρόσθεσε, ο ρόλος των εταιρειών διαχείρισης είναι κομβικός για την αναδιάρθρωση επιχειρήσεων και κλάδων και για την προσέλκυση ιδιωτικών  κεφαλαίων και μάλιστα, όχι μόνο σε κλάδους όπως ο τουρισμός που είναι γνωστό ότι συγκεντρώνουν επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά για παράδειγμα, σε οινοποιεία, χαρτοβιομηχανίες, εταιρείες συσκευασίας τροφίμων, αποθήκευσης και διανομής (logistics) και γενικότερα επιχειρήσεις που έχουν τις προοπτικές να γίνουν εκ νέου ανταγωνιστικές και βιώσιμες.

Σχετικά Άρθρα